Nu het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen steeds strenger wordt gecontroleerd, zoeken agrariërs naar andere manieren om hun percelen onkruidvrij te houden. Naast precisiespuiten en driftarme technieken groeit de belangstelling voor mechanische onkruidbestrijding. Deze maatregel wordt via het Landbouwportaal Rijnland steeds vaker aangevraagd. Met behulp van onder andere wiedeggen, branders of heet water wordt onkruid zonder chemische middelen bestreden. Coach Paul Hooijman begeleidt telers bij deze aanpak en deelt zijn ervaringen over de kansen en voordelen.
In de praktijk wordt mechanische onkruidbestrijding op verschillende manieren ingezet. In zowel de akkerbouw als de veehouderij is de wiedeg een veelgebruikt werktuig. Daarnaast wordt gewerkt met schoffelmachines en aangepaste rijenfrezen, vooral in rijenteelten. De keuze voor een techniek hangt sterk af van het gewas, het type onkruid en de bodemomstandigheden.
Timing is cruciaal
De timing is met mechanisch onkruid bestrijden misschien wel belangrijker dan bij chemische onkruidbestrijding. “Bij mechanische onkruidbestrijding moet de grond altijd ‘werken’,” legt hij uit. Is de bodem te nat, dan gaat alles aankleven en ontstaat er een smeerboel. Is de grond te droog, dan is die te hard en valt de werking tegen: onkruiden blijven staan en jonge gewassen kunnen beschadigd raken. “Het komt voor dat je maar een paar uur per dag hebt waarin de omstandigheden precies goed zijn,” benadrukt hij. Dat vraagt om flexibiliteit en een goede planning.
Hoewel mechanische onkruidbestrijding veel voordelen heeft, is het volgens Hooijman nog geen volledige vervanger van chemische middelen. Vooral onkruiden die dicht tegen de cultuurplanten aan groeien, zijn moeilijk volledig te verwijderen. Ook grotere onkruiden in grasland laten zich lastig mechanisch bestrijden.
In de akkerbouw ligt de uitdaging vooral tussen de planten in de rij. In de veehouderij gaat het vaak om onkruiden die al te groot zijn en een sterk wortelstelsel hebben. “Je beschadigt ze wel, maar krijgt ze er niet uit”.
Effecten op bodem en gewas
Een lichte grondbewerking heeft vaak een positief effect op de groei van cultuurgewassen. In de akkerbouw ziet Paul Hooijman dat jonge gewassen na een bewerking regelmatig sneller groeien en soms zelfs tot meer planten en een iets hogere opbrengst leiden. In grasland kan vaker eggen ervoor zorgen dat oud gras wordt verwijderd, waardoor licht en ruimte ontstaan voor jonge scheuten. Dit onderhoud van de grasmat leidt vaak tot een betere productie en een langere levensduur.
Een bijkomend voordeel van mechanische onkruidbestrijding is dat het gebruik van chemische middelen afneemt. Los van de voordelen voor omgeving en waterkwaliteit, betekent dit ook minder remming van het cultuurgewas.
Advies aan telers
Voor telers die willen starten met mechanische onkruidbestrijding is goede voorbereiding essentieel. Hooijman adviseert om zich goed te laten informeren en bijvoorbeeld bij collega’s te gaan kijken die al met deze technieken werken. Minstens zo belangrijk is het scheppen van een realistisch verwachtingspatroon. “Niet alles kan mechanisch bestreden worden. Duidelijkheid over wat wel en niet mogelijk is, voorkomt teleurstellingen.” Daarnaast zijn een correcte afstelling van de machines en ervaring met weer, bodem en gewas cruciaal voor succes.
Benieuwd welk advies een coach heeft voor uw bedrijf? Vraag dit jaar nog kosteloos een coach aan via Landbouwportaal Rijnland.